Selimiye Camii Ozellikleri
Selimiye Camii yalnizca bir yapi degil — insanligin insaa ettigi en hayret verici ic mekanlardanbir ini olusturmak icin birlikte calisan mimari ogelerinbir senfonisidir. Devasa kubbeden en kucuk cini desenine kadar her unsur, Mimar Sinan tarafindan bilinçli bir amacla tasarlanmistir.
Kubbe — Sinan'in En Buyuk Basarisi
Rakamlarla Kubbe
| Olcu | Deger |
|---|---|
| Cap | 31.3 metre |
| Yerden yukseklik | 43.3 metre |
| Karsilastirma | Ayasofya'dan buyuk (31.2m) |
| Tasiyan | Sekizgen duzende 8 sutun |
Neyi Ozel Kilar?
Kubbe, gorünur bir destek olmadan namaz holunun uzerinde suzuluyor gibi gorunur. Ayasofya'nin dev payandalar ve yari kubbeler gerektirdigi yerde, Sinan sekiz nispeten ince sutundan olusan sekizgen bir sistem tasarlamistir. Kubbenin altinda durup yukari baktiginizda sonsuz mekan etkisi yasarsiniz.
Ters Lale
Kubbenin tam tepesinde ters cevrilmis bir lale motifi yer alir. Osmanli imparatorluk gucunun sembolu olan lalenin ters cevrilmesi, Allah'in huzurunda tevazunun ifadesi olarak yorumlanir.
Dort Minare
Temel Bilgiler
- Yukseklik: Her biri 83 metre
- Serefe: Her minarede 3 (toplam 12)
- Ic merdiven: Her minarede 3 ayri merdiven
- Tasarim: Yivli sekizgen govde
Her Minarede Uc Merdiven
En dahiyane ozelliklerden biri, her minarede uc ayri, ic ice gecen merdiven bulunmasidir. Uc muezzin ayni anda uc farkli serefeye birbirleriyle karsilasmadan cikabilir. Bu, 16. yuzyil icin benzersiz bir muhendislik basarisiydi.
999 Pencere
Selimiye'nin 999 penceresi Sinan'in tasarim felsefesinin temel unsurudur.
Isik Katmanlari
- Alt katman: Zemin seviyesinde buyuk kemerli pencereler — sicak, dogrudan isik
- Orta katman: Duvarlardaki orta boy pencereler — derinlik ve golge
- Ust katman: Kubbe kasnagindaki kucuk pencereler — isik tacı etkisi
- Kubbe pencereleri: Kubbenin dibindeki kucuk acikliklar — hale etkisi
Sonuc, gun boyunca karakteri degisen bir ic mekandir.
Iznik Cinileri
Selimiye'nin cinileri Iznik cini sanatinin mutlak zirvesini temsil eder.
Mihrap Duvari
En yogun cini sergisi mihrabin cevresindedir:
- Cicek motifleri: Kobalt mavisi, turkuaz ve beyaz renklerde laleler, karanfiller ve sumbulller
- Iznik kirmizisi: Ermeni topragii (bol) kullanilarak elde edilen, daha sonra kaybolan teknikle uretilen ozel kabartma kirmizi pigment
- Geometrik desenler: Osmanli dekoratif sanatlarinin matematiksel inceliğini gosteren ic ice gecen tasarimlar
- Hat panolari: Ayet-i kerimelerin sulus hattiyla yazimlari
Hunkar Mahfili Cinileri
Caminin guneydogu kosesindeki hunkar mahfili, tum binadaki en ince cini isciligine ev sahipligi yapar.
Mihrap
Mihrap (kible duvari nisi), Iznik cinileriyle cevrili mermer oyma bir saheserdir. Oyma mermer sutunlar ve mukarnas (salaktit tonozlama) ile cercevelenmis sig girintisi, genis namaz holundaki her ibadet edenin gozunu ceken bir odak noktasi olusturur.
Minber
Beyaz mermerden oyulmus minber, geometrik ve bitkisel desenler iceren zarif bir ornektir. Marmara Adasi'ndan cikartilan mermer, usta tascılar tarafindan islenmistir.
Hunkar Mahfili
Guneydogu kosesinde, ana kattan yuksekte yer alan hunkar mahfili, Sultan II. Selim ve sonraki padisahlarin namaz kildigi yerdir:
- Disaridan ozel girisi vardir
- Mihrap cevresindekinden bile ustun Iznik cinileri
- Oyma mermer korkuluklar
- Tum namaz holunu goren konum
Avlu
Camiye girmeden once genis dikdortgen bir avludan geçilir:
- Sadirvan: Oyma mermer bezeli sekizgen sadi rvan
- Kubbelirevak: Mermer ve granit sutunlarla desteklenen 18 kucuk kubbe — cogu Roma ve Bizans doneminden devşirme
- Giris portali: Mukarnas ve hat yazilariyla bezeli
Kulliye
Selimiye tek basina bir cami olarak degil, topluma hizmet eden butunlesik bir sosyal kompleksin (kulliye) merkezi olarak insa edilmistir:
- Dar-ul Hadis: Turk Islam Eserleri Muzesi olarak kullanilaneski medrese
- Arasta: Kulliyenin bakimi icin gelir saglayan kapali carsi — bugun hala aktif
- Sibyan mektebi: Ilkokul
- Muvakkithane: Vakit belirleme odasi
- Kutuphane
Mimariyi Takdir Icin Ipuclari
- Acelesiz olun. Isik ve dekorasyonun inceliklerini fark etmek icin en az 30 dakika gecirin.
- Yukari bakin. Kubbe, pandantifler ve ust pencereler en dikkat cekici ozelliklerdir.
- Mihrap bolgesini inceleyin. Buradaki ciniler yakin incelemeye deger.
- Avluyu gezdirin. Sutun basliklarini inceleyin — cogu antik Roma ve Bizans spoliasi.
- Disari cikip geriye bakin. Kubbe ve minarelerin mukemmel dengesi uzaktan en iyi takdir edilir.